SARIKAMIŞ HAREKATI ANMA ALANLARI

Anıt Yukarıdan
Yaklaşım
Mekan Organizasyonu
Ulaşım Dolaşım Kurgusu
Anıt Plan
Anıt
Tanıtım Merkezi ve Anıt
Müze

Sarıkamış soğuktur. Sarıkamış faciadır. Sarıkamış yokluktur.

Bunu birde 1914 aralık ayında oraya yürüyen Mehmetçiklere sorun.

Sarıkamış sıcaktır,  zaferdir, vatandır.

Sarıkamış Harekatı Anma Alanlarının öznesi, “Sarıkamış’ı ele geçirime hedefi ” ile eşi görülmemiş sadakat ve özveri ile mutlak yok oluşa doğru giden ordunun, almayı uğrunda yok olacak kadar çok istediği Sarıkamış’tır. Sarıkamış Türk Halkının belleğinde bir kent olmaktan öte, bağımsızlığa ve zafere duyulan özlem ve vatan sevgisinin ifadesidir. Sarıkamış Şehitlerini Anma Etkinliklerine ev sahipliği yapacak olan Sarıkamış Platosunu manevi bir şehitlik olarak yeniden kurmak ve gerek kapalı gerekse de açık mekanlarda yürütülecek olan etkinliklerin çatısını oluşturmak üzere Sarıkamış’ı Şehitlikler üzerinden yeniden üreten yeni bir ağ örüntüsü öneriyoruz.

Bu ağın odak noktalarından etkinliklerin asıl yükünü taşıyacak mekanlar,  Kars Çayı boyunca önerilen yeni yaya yolu ile birleştirmektedir. Etkinlik alanlarını ve Sarıkmış Kent merkezine ve birbirlerine bağlayan bu yol, anma etkinliklerinin kentin içine taşınmasında önemli role sahiptir...

Sarıkamış kentini öznesi olarak ele alan tasarım, civarındaki tüm şehitlikleri ve kentin bizzat kendini görsel olarak birbirine bağlar. Sarıkamış’a ulaşmış, bu mevzilerde savaşmış veya yollarda bu uğurda şehit olmuş tüm şehitlerin gönlünde yatan Sarıkamış’ı, onların manevi şehitliği sayar. Bu anlamda zaten anılarda ağıtlarda hikayelerde sözlü ve yazılı tarihte, kültürümüzde kentin kimliği olmuş bu söylemi, anıtlaştırır.

Anıtların ana kurgusu Türklerin İslamiyet’i kabul etmelerinden sonra da terk etmeyerek İslam Dini’ne uygun olarak geliştirdiği mezar taşlarından gelir. Türklerin kendilerini derinden etkileyen toplumsal olaylar ve ölen büyükleri için bıraktıkları dev kitabeler, mezar taşları bugün bile Türk Tarihi’nde önemini korumaktadır. Bu mezar taşı geleneği Türklere ait olduğu kadar Anadolu’da yaşayan diğer halklara dolayısıyla Anadolu’ya aittir. Bu mezar taşları yüzünden Anadolu bazı kaynaklarda açık hava heykel müzesi olarak betimlenir. Sarıkamış anıtları Anadolu’nun kapılarında binlerce şehidine dikilen dev mezar taşları olarak hayat bulur.


Bir mezar taşının, strüktürel, işlevsel, mekansal, simgesel ve dinamik özellikleri göz önünde tutularak dönüştürülmesi yoluyla oluşturduğumuz anıtımız, Sarıkamış Anma Etkinlikleri içinde Şehitlikleri, kent algısı içine sokacaktır. Öyle ki, anma etkinliklerin ve mekansal düzenlemeleri artık Sarıkamış’ın herhangi bir açık alanından yapılabilir hale gelecektir. Evlerin pencerelerinden , okulların bahçelerinden , kentteki parklardan bu alanlar algılanabilir hale gelecek, Sarıkamış kendini bu şehitliklerin varlığı sayesinde yeniden konumlandırabilecektir. Anma alanları belirli sınırların çok ötesinde Sarıkamış’ın kendisi olacaktır.

Geliştirdiğimiz ağ örüntüsü ve anıt mezar taşları  bir araya gelerek vadi boyunca konumlandırılması, Sarıkamış’a sözle ifade edilenlerin dışında yeni ve mekansal bir üst strüktür kazandıracaktır. Sarıkamış’ın tepelerinden, vadilerinden, düzlüklerinden algılanabilir olan  bu ağ örüntüsü, yeni akslar, sınırlar, odak noktaları, kütle hacim ilişkileri ve yüzey çeşitlemeleri oluşturmakta, Sarıkamış’ın akılda kalır yüzünü oluşturmaktadır.

Anıtlar uzaktan seyredilmenin ötesinde mekansal boşlukları olan kütlelerdir. Sarıkamış’ın sert esen rüzgarından soğuğundan gelen ziyaretçi bu anıtın içine girebilecek,  görece korunaklı bu yerde şehitlerin adını ve bu harekatı betimleyen rölyeflerle kişisel deneyimini yaşayabilecektir. Anıtın içe odaklanmış kimliği, Sarıkamış’ın soğuk ve zor ikliminde huzurlu bir sığınak oluşturur. Anıtların uzaktan seyredilen değil ziyaret edilmesi onları hedef olarak öne çıkarmakta dolayısıyla ziyaretçileri bu anıtların yanına gitmek istemekte, giderken maruz kaldığı dış mekan etkileri ve perspektifinde yer alan anıtın silueti zihninde o günün değerlendirmelerini yapma olanağı sağlamaktadır.

Tüm anıtlar brüt beton masif görünümlü beton bloklardır. Karlı günlerde bu çıplak beton heykeller tüm dış etkilere açık ama dimdik halkın belliğinde yer edecektir. İç kısımlarında yer alan rölyef ve şehit isimleri, düşmana ve soğuğa aldırmadan ölüme koşan şehitlerinin ebedi istirahat yerlerinde manevi bir korumadır.

Aşama aşama yapılabilecek anıtlar tamamlandığında Sarıkamış yeni bir siluet kazanacaktır. Sarıkamış’ın silueti ziyaretçilerine bu kenti almak için verilen mücadeleyi yaşatırken Mehmetçiğin son istirahat yerlerini ebedileştirecektir.

Sarıkamış’ın üzerini örten boşluğu farklı düzlem ve kesitlerde kaplayacak olan birimler kente yayılan  tüm aktiviteler için fon oluşturma potansiyeli taşır. Gerek anma alanlarına gerekse de kentin diğer noktalarına konumlandırılacak olan birimleri kent ölçeğinde müdahaleler olup, Sarıkamış’ın kimliğini mekansallaştırmakta onu Türk Tarihinin önemli bir noktası olduğunu vurgulamaktadır.
 

YER
Kars
İŞVEREN
Kültür ve Turizm Bakanlığı
PROGRAM
Kentsel Tasarım
ALAN
260 ha
TÜRÜ
Yarışma, Satınalma
EKİP
Seden Cinasal, Ramazan Avcı, Merih Feza Yıldırım, Serdar Uslubaş, Mesut Yüksel, Özgür Kamer Aksoy, Hanife Yüksel
YARDIMCILAR
Hasan Namlı, İpek Baklacı, Ahmet Buğra Avcı, Turgut Şakiroğlu

Projeler

29 Eylül, 2017

ÇEKMEKÖY KÜLTÜR MERKEZİ

Projeler

28 Şubat, 2017

EVKA-3 SOSYAL MERKEZ VE AKTARMA İSTASYONU

Projeler

16 Haziran, 2016

LÜLEBURGAZ YILDIZLARI YÜZME AKADEMİSİ

Projeler

18 Mayıs, 2016

BORNOVA BELEDİYESİ ÇOCUK DÜNYASI

Projeler

10 Mayıs, 2016

FOLKART TIME

Projeler

15 Eylül, 2015

BORNOVA BELEDİYESİ HİZMET BİNASI VE ÇEVRESİ

Projeler

12 Ocak, 2015

ATATEPE SOSYAL MERKEZİ

Projeler

26 Temmuz, 2014

GÖKÇEADA LİSESİ

Projeler

03 Nisan, 2014

TCMB ANTALYA ŞUBE BİNASI

Projeler

17 Şubat, 2014

ÜRGÜP KENT OTELİ

Projeler

08 Ocak, 2014

İZMİR KALKINMA AJANSI

Projeler

09 Ekim, 2013

YTONG SEMT KÜLTÜR VE SOSYAL ETKİNLİK EVİ

Projeler

31 Mayıs, 2013

ARGOS KAYAK OTELİ

Projeler

30 Kasım, 2012

ÇANAKKALE BELEDİYESİ HİZMET BİNASI, KÜLTÜR MERKEZİ VE ÇEVRESİ

Projeler

13 Ağustos, 2012

HALİDE EDİP ADIVAR KÜLLİYESİ

Projeler

02 Nisan, 2012

YEŞİLOVA HÖYÜĞÜ ZİYARETÇİ MERKEZİ ve KAZI EVİ

Projeler

27 Ocak, 2012

UŞAK KENTİ ŞEHİRLERARASI OTOBÜS TERMİNALİ

Projeler

18 Kasım, 2011

ŞİŞLİ LİSESİ

Projeler

18 Kasım, 2011

MANİSA BELEDİYESİ HİZMET BİNASI ve ÇEVRESİ

Projeler

18 Kasım, 2011

ULVİ CEMAL ERKİN KONSER SALONU ve KÜLTÜR MERKEZİ

Projeler

18 Kasım, 2011

İZMİT SAHİLİ

Projeler

18 Kasım, 2011

İZMİR OPERA

Projeler

18 Kasım, 2011

DENİZLİ HÜKÜMET KONAĞI ve YAKIN ÇEVRESİ

Projeler

21 Ekim, 2011

DENİZLİ BELEDİYESİ HİZMET BİNASI ve ÇEVRESİ

Projeler

20 Ekim, 2011

SARIKAMIŞ HAREKATI ANMA ALANLARI

Projeler

20 Ekim, 2011

ULUDAĞ MİLLİ PARKI

Projeler

20 Ekim, 2011

KÜÇÜKÇEKMECE KENT MERKEZİ

Projeler

20 Ekim, 2011

YOZGAT TİCARET, KÜLTÜR ve SANAT MERKEZİ

Projeler

20 Ekim, 2011

FETHİYE ALIŞVERİŞ ve YAŞAM MERKEZİ

Projeler

20 Ekim, 2011

KAYSERİ İÇ KALESİ

Projeler

20 Ekim, 2011

KÜLTÜR PARK

Projeler

19 Ekim, 2011

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI ve FUAR KONGRE MERKEZİ

Projeler

19 Ekim, 2011

DİCLE VADİSİ

 
English

© 2017 SCRA Mimarlık

Billur Sokak 35/7 GOP Çankaya, Ankara

T. 0312 428 08 12 — F. 0312 426 26 23 — M. 0532 252 77 88

scra@scra.com.tr